چرا همیار؟

ایمیل:

hrmdepartment@hamyar-niroo.com

اهمیت شایستگی در محیط کار و نقش آن در موفقیت سازمانی و توسعه شغلی

competency
زمان مطالعه : 8 دقیقه

اهمیت شایستگی در محیط کار و نقش آن در موفقیت سازمانی و توسعه شغلی

 

شایستگی در محیط کار به ترکیبی از مهارت‌ها، دانش، رفتارها و ویژگی‌هایی اطلاق می‌شود که افراد با عملکرد بالاتر از سطح متوسط دارای آن هستند و این ویژگی ها آنها را قادر می‌سازد تا نقش‌های شغلی خود را به طور مؤثری ایفا کنند. موفقیت کلی سازمان ها در محیط کسب و کار پویا و رقابتی امروزی در گرو داشتن درک روشنی از شایستگی ها و اهمیت آنها برای سازمان ها و افرادیست که به دنبال پیشرفت در حرفه خود هستند. در این مقاله ضمن بررسی مفهوم شایستگی، به مرور اهمیت آن برای سازمان ها و پیشرفت شغلی، فرآیند طراحی مدل شایستگی، و راهکارهایی برای توسعه شایستگی های فرد می پردازیم.

 

مفهوم شایستگی :

در یک تعریف ساده می توان گفت که « شایستگی » آن دسته از ویژگی‌های کارکنان است که زیربنای عملکرد شغلی موفق آن‌ها را تشکیل می‌دهد و علت تمايز و تفاوت در عملكرد‌‌های كاملا مطلوب و ايده‌آل با عملكرد‌‌‌های معمولی و متوسط معنا می شود.اصلی‌ترین طبقه‌بندی شایستگی‌ها، تقسیم آن به دو نوع « شایستگی‌های عمومی یا رفتاری » و « شایستگی‌های تخصصی یا فنی » می باشد.

شایستگی فنی : این بعد بر مهارت ها و دانش خاص مورد نیاز برای انجام مؤثر یک کار تمرکز دارد که شامل دانش تخصصی، مهارت‌های فنی و توانایی استفاده از ابزارها و فناوری‌های مرتبط با نقش است. شایستگی فنی پایه ای را تشکیل می دهد که یک فرد می تواند شایستگی های دیگر را بر اساس آن ایجاد کند : مانند دانش قوانین کار و تامین اجتماعی.

شایستگی رفتاری: شایستگی های رفتاری شامل مجموعه‌ای از رفتارها و نگرش های قابل مشاهده هستند که فرد را در کارش اثربخش می‌سازند و بر نحوه تعامل افراد با همکاران، مشتریان و سازمان ها به طرز قابل توجهی تأثیر می گذارند. این ویژگی ها ممکن است شامل مهارت های ارتباطی، کار تیمی، سازگاری، رهبری و هوش هیجانی باشند. شایستگی های رفتاری نقش حیاتی در ایجاد یک محیط کاری مثبت و  تعاملی دارند.

 

مدل شایستگی

مدل شایستگی :

مدل شایستگی فهرستی از دانش، مهارت و توانایی‌های لازم برای ایفای نقش موثر در يك شغل خاص اشاره است و به مخاطبان خود کمک می‌کند که یک زبان مشترک و دقیق در مورد دانش، مهارت و ویژگی‌های مورد انتظار از یک شغل مشخص را داشته باشند. به عبارت دیگر با تعریف مجموعه‌ای از شایستگی‌ها برای هر نقش در سازمان ، می‌توانیم مشخص کنیم که سازمان برای رسیدن به اهدافش به چه رفتارهایی اهمیت می‌دهد.

 

 

اهمیت مدل شایستگی در سازمان ها :

مدل‌های شایستگی به‌عنوان چارچوب‌هایی عمل می‌کنند که شایستگی‌های خاص مورد نیاز برای موفقیت در یک سازمان را مشخص می‌کنند. این مدل‌ها به سازمان‌ها کمک می‌کنند تا استراتژی‌های منابع انسانی خود را با شایستگی‌های اصلی و ضروری برای دستیابی به اهداف تجاری سازمان هماهنگ کنند. اهمیت وجود مدل شایستگی در سازمان ها به چند دلیل غیرقابل اغراق است :

انتظارات شفاف :

مدل های شایستگی دستورالعمل های روشنی را در مورد مهارت ها، رفتارها و ویژگی هایی که کارکنان باید نشان دهند ارائه می کنند. این شفافیت در بیان انتظارات به کارکنان کمک می کند تا نقش ها و مسئولیت های خود در سازمان را بهتر درک کرده و ابهامات و خطاهای احتمالی را کاهش دهند و به ارتقای عملکرد خود بپردازند.

جذب و استخدام موثر :

مدل های شایستگی به فرآیند جذب و استخدام منابع انسانی کمک می کنند تا نامزدهایی که دارای شایستگی های لازم برای یک نقش خاص در سازمان هستند شناسایی و انتخاب شوند. این امر تطابق بهتری بین مجموعه مهارت های داوطلب و الزامات شغلی را تضمین می کند.

مدیریت عملکرد :

با همسویی ارزیابی عملکرد با مدل های شایستگی، سازمان ها می توانند بازخورد هدفمند، عینی و واقعی را به کارکنان ارائه دهند ، زمینه های بهبود را شناسایی کنند و افراد با عملکرد بالا را بشناسند. این رویکرد ، برنامه های توسعه هدفمند منابع انسانی و سازمان را تسهیل می کند و به کارکنان کمک می کند روند پیشرفت خود را در طول زمان و به طور مستمر پیگیری کنند.

توسعه استعدادها و برنامه ریزی جانشین پروری:

مدل های شایستگی فرآیندهای مربوط به آموزش و توانمندسازی کارکنان را به درستی و در راستای نیازهای واقعی سازمان هدایت می کنند و کارکنان را قادر می سازد تا شایستگی های کاربردی و لازم برای پیشرفت شغلی را در خود ایجاد کنند. مدل شایستگی سازمانی همچنین به شناسایی کارکنان با پتانسیل بالا برای نقش های مدیریتی و رهبری در آینده نیز کمک می کند.

همسویی فرهنگی:

سازمان ها می توانند ارزش ها و فرهنگ خود را در مدل های شایستگی تعبیه کنند. این امر یک فرهنگ سازمانی سازگار را ترویج می کند و تضمین می-کند که کارکنان در همه سطوح از اصول سازمان حمایت می کنند.

 

 

توسعه شایستگی ها

 

 

توسعه شایستگی ها :

درک و توسعه شایستگی ها برای رشد شخصی و حرفه ای افراد در سازمان بسیار مهم است. افراد می توانند ضمن درک درست شایستگی های شغلی و سازمانی، نقاط قوت و زمینه های قابل بهبود در ابعاد عملکردی خود را شناسایی کنند و حرکت در مسیر توسعه شایستگی ها آنها را قادر می سازد تا اهداف معناداری را تعیین کنند و مسیر پیشرفت شغلی خود را به طور موثرتری طی کنند. افرادی که به طور مداوم شایستگی های مربوطه را توسعه داده و به نمایش می گذارند ، احتمالاً برای ترفیعات و وظایف مهم و چالش برانگیز در نظر گرفته می شوند. همچنین زمانی که افراد شایستگی های خود را با نقش های شغلی خود هماهنگ می کنند، احساس موفقیت و رضایت شغلی بالاتری را تجربه می کنند.

ارتقای شایستگی ها فرآیندی مستمر است که نیازمند هدفمندی، خودآگاهی و تعهد به رشد شخصی و حرفه ای است. در اینجا چند استراتژی موثر برای کمک به توسعه شایستگی های شغلی را آورده ایم :

 

خود ارزیابی :

با ارزیابی شایستگی های فعلی خود شروع کنید. نقاط قوت و زمینه های بهبود در ابعاد فنی و رفتاری حرفه خود را شناسایی کنید. از همتایان، مدیران و مربیان کمک و راهنمایی بخواهید تا یک دید جامع از توانایی های خود به دست آورید.

تعیین اهداف واضح :

اهداف خاص مرتبط با شایستگی هایی را که می خواهید توسعه دهید، تعریف کنید. این اهداف می توانند بهبود مهارت های فنی شما ، تبدیل شدن به یک ارتباط گیرنده بهتر یا هر هدف مشخص و واضح دیگری باشد. اهداف روشن جهت و مسیر تلاش های توسعه محور شما را مشخص می کند.

یادگیری مستمر :

در جستجوی فرصت های یادگیری، کنجکاو و فعال بمانید. در دوره‌های آموزشی که برایتان موثر خواهد بود شرکت کنید، در کارگاه‌های آموزشی شرکت کنید، نشریات و مطالب مرتبط با شغل خود را بخوانید و در وبینارها شرکت کنید تا از آخرین پیشرفت‌ها در زمینه شغلی خود مطلع شوید.

جستجوی بازخورد :

بازخورد سازنده برای رشد بسیار ارزشمند است. فعالانه به دنبال بازخورد از همکاران، سرپرستان و مربیان باشید. این ورودی می تواند به شما در شناسایی نقاط کور و ایجاد بهبودهای هدفمند کمک کند.

تمرین و بکارگیری :

یادگیری خود را در موقعیت های دنیای واقعی به کار ببرید. تمرین مهارت‌ها و رفتارهای جدید در محل کار به شما این امکان را می‌دهد که شایستگی‌های خود را از طریق تجربه واقعی اصلاح کنید.

شبکه سازی و همکاری :

برای تبادل ایده، به اشتراک گذاشتن تجربیات و یادگیری از یکدیگر، با همتایان خود در حوزه شغلی خود ارتباط برقرار کنید. تلاش های مشترک می تواند سرعت توسعه شایستگی های شما را سرعت ببخشد.

مربیگری :

به دنبال یک مربی ( کوچ ) باشید که می تواند شما را در دستیابی به اهدافتان راهنمایی کند، بینش های خود را به اشتراک بگذارد و شما را به چالش بکشد تا مرزهای خود را گسترش دهید. تجربه و دانش یک مربی ( کوچ ) می تواند در شکل دادن به پیشرفت صحیح شما بسیار ارزشمند باشد.

مرور و ارزیابی پیشرفت :

به طور منظم در مورد پیشرفت خود فکر کنید. چه شایستگی هایی را بهبود بخشیده اید؟ با چه چالش هایی مواجه شده اید؟ برنامه توسعه خود را بر اساس تجربیات خود به روزرسانی و تنظیم کنید تا از رشد مستمر خود اطمینان حاصل کنید.

پذیرش چالش ها :

از منطقه امن و راحتی خود خارج شوید و پروژه های چالش برانگیز را انجام دهید. پذیرش چالش ها شما را در معرض تجربیات جدیدی قرار می دهد که می تواند شایستگی های شما را افزایش دهد.

ذهنیت رشد :

با یک ذهنیت رشد در مسیر توسعه شایستگی های خود قدم بردارید. این باور که توانایی های شما می تواند از طریق تلاش و یادگیری توسعه یابد باعث می شود تا شکست ها را به عنوان فرصت هایی برای یادگیری و بهبود بپذیرید.

 

 

سخن پایانی :

شایستگی سنگ بنای موفقیت سازمانی و رشد فردی در محیط کار پویای امروز است. با شناخت اهمیت شایستگی ها و ترکیب استراتژیک آنها در مدیریت منابع انسانی و توسعه شخصی، سازمان ها می توانند فرهنگ تعالی را پرورش دهند. حرکت به به سمت توسعه شایستگی نیازمند خود ارزیابی، یادگیری فعال، تمرین و تعهد به رشد است. همانطور که محیط کار به تکامل خود ادامه می دهد، شایستگی ها نیز به عنوان قطب نمایی عمل می کنند که هم سازمان ها و هم افراد را به سمت موفقیت هدایت می کند. با ارتقای شایستگی ها، افراد نه تنها به موفقیت شخصی خود کمک می کنند، بلکه به پیشرفت کلی سازمان خود در یک چشم انداز تجاری به سرعت در حال تحول کمک می کنند.

 

مدل شایستگی سازمانی

Loading

من حسین نقدی هستم… کارشناس و فعال حوزه منابع انسانی و توسعه کسب و کار… برای من، مدیریت منابع انسانی قبل از اینکه یک شغل باشه، یک ارزش هست. ارزشی که سعی دارم اون رو در سازمان‌ها نهادینه کنم… من علاوه بر فعالیت های عملیاتی در حوزه توسعه منابع انسانی ، تولید محتوای تخصصی در این حوزه رو هم انجام میدم…
دیدگاهتان را بنویسید

    پیمان شمس آبان 8, 1402 پاسخ

    عالی بود

      حسین نقدی آبان 10, 1402 پاسخ

      سلام و عرض ادب خدمت شما استاد عزیز
      ممنون از نگاه ارزشمندتون جناب شمس بزرگوار

۳۳۶۸۴۸۳۴- ۰۲۸

نیاز به مشاوره دارید؟

فرم زیر را تکمیل کنید تا کارشناسان ما در اسرع وقت با شما تماس بگیرند.